มอดป่าเจาะไม้สัก (Xyleutes ceramicus Walker)

148 จำนวนผู้เข้าชม  |  ความรู้เรื่องแมลง

มอดป่าเจาะไม้สัก  (Xyleutes ceramicus Walker)

มอดป่าเจาะไม้สัก

( Xyleutes ceramicus Walker)

ความสำคัญ

การทำลายของหนอนผีเสื้อ ตัวนี้ทำให้เกิดรูขนาดใหญ่ในเนื้อไม้ คือ ขนาดรูมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 8-12 มม. และมีความยาวของรูตี้งแต่ 20-38 ซม. ต้นสักบางต้นมีขนาดโตสูงถึง 121 รู การเจาะทำลายเป็นลักษณะการเพิ่มพูน คือต้นสักจะถูกเจาะทำลายทุกปีจำนวนรูจึงเพิ่มมากขึ้นทุกปี ทำให้เนื้อไม้เสียคุณภาพและขายได้ราคาต่ำมาก

ชีววิทยา

ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดกลางถึงใหญ่ ขนาดกลางปีกวัดได้ตั้งแต่ 37 ถึง 100 มม. โดยขึ้นอยู่กับเพศ เพศผู้มีลักษณะเล็กกว่าเพศเมียเล็กน้อย ปีกสีน้ำตาลอ่อน เมื่อเกาะนิ่งจะหุบปีก ตัวผู้มีหนวดแบบ bipectinate ตัวเมียเป็นแบบ filiform

ผีเสื้อจะออกจากดักแด้ในช่วงต้นปี ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม การออกเร็วหรือช้าขึ้นอยู่กับสถานที่ ตัวเมียจะวางไข่ทั่วไปและวางต่อเนื่องกัน 3-4 คืน ผีเสื้อมีอายุประมาณ 7 วัน ระยะไข่ประมาณ 14-20 วัน หนอนเมื่อฟักออกจากไข่จะเดินไปทั่วต้นสัก เพื่อหาที่เหมาะสมที่จะฝังตัวเจาะเนื้อไม้ ตัวหนอนอาศัยอยู่ในเนื้อไม้ 1-2 ปีเริ่มเข้าหลักได้ในเดือนมกราคม ซึ่งเป็นระยะที่ต้นสักชะงักการเจริญเติบโต

ตัวหนอนทำให้เกิดรอยแผลที่เห็นได้บนเปลือกของลำต้นสัก รอยเจาะใหม่จะปรากฏเศษไม้คล้ายขี้เลื่อยติดอยู่บริเวณปากรู และตกเรี่ยราดตามพื้นดินใกล้โคนต้น อาจมียางสีดำปนสีน้ำตาลไหลซึมออกจากปากรูด้วย หาเป็นรูปเก่าที่ผีเสื้อออกไปแล้วอาจมีคราบดักแด้ติดที่ปากรู รูที่เก่ามาก เปลือกจะเจริญหุ้มรอยตำหนิจนทำให้สังเกตเห็นได้ยาก

แต่ผู้ชำนาญสามารถบอกได้จากลักษณะนูนของเปลือก ต้นหมากที่มีอายุตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป จะได้รับอันตรายจากมอดป่านี้ และตำแหน่งการเจาะของตัวหนอนนั้นไม่แน่นอน จะพบตั้งแต่ระดับคนต้นไปจนถึงลำต้นส่วนยอด

การทำลายของมอดป่าเจาะต้นสักนี้ พบในบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย ได้แก่ จังหวัดสุโขทัย ลำปาง แพร่ น่าน เป็นต้น นอกจากต้นสักแล้วยังพบว่าแมลงนี้เจาะลำต้นซ้อด้วย

แมลงศัตรูธรรมชาติของมอดป่าจอดต้นสักนี้ เท่าที่พบเป็นแมลงวันก้นขน (tachinid fly) ขนาดตัวเท่าแมลงวันบ้าน ขณะนี้ยังไม่ทราบชื่อการที่ตัวหนอนมีแมลงเบียดอยู่ในตัวสันนิษฐานว่าตัวหนอนมอดป่าอาจจะกินไข่ของแมลงวันมีเข้าไปตั้งแต่มันยังอยู่ในระยะที่ 2 หรือระยะที่ 3 และไข่แมลงวันที่อยู่ในตัวหนอนมอดป่าจะฟักเป็นตัวหนอน อาศัยกินเนื้ออยู่ภายในจนกระทั่งใกล้เข้าดักแด้

การป้องกันกำจัด

จากลักษณะการออกมากินอาหารบริเวณปากรู ฉะนั้น การพ่นยาด้วยเชื้อแบคทีเรีย Bacillus thuringiensis ที่ลำต้นจึงให้ผลในการกำจัดเป็นที่น่าพอใจ อัตราที่ใช้ได้ ½ กก./น้ำ 500 ลิตร ยาที่เคยทดลองใช้คือ ทูริไซด์ เอชพี แต่การพ่นที่ได้ผลดีนั้นจำเป็นต้องมีการวางแผนกำหนดเวลาพ่นที่ถูกต้อง

ระยะเวลาที่ได้ผลดีคือ ตั้งแต่เดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม เพราะระยะนี้ตัวหนอนยังมีอายุน้อย จะอยู่บริเวณเปลือกนอกตัวหนอนจึงรับเชื้อแบคทีเรียเข้าไปได้ง่ายกว่าเมื่อตัวหนอนมีอายุมาก นอกจากนี้แมลงวันก้นขนซึ่งเป็นแมลงศัตรูธรรมชาติ อาจนำมาใช้ประโยชน์ได้ในการป้องกันกำจัดในอนาคต

Powered by MakeWebEasy.com