หนอนเจาะยอดมะฮอกกานี (Hypsipyla robusta Moore)

85 จำนวนผู้เข้าชม  |  ความรู้เรื่องแมลง

หนอนเจาะยอดมะฮอกกานี (Hypsipyla robusta Moore)

ความสำคัญ

  ผีเสื้อเจาะยอดมะฮอกกานี (Swietenia mahogani)  เสียหายมากในภาคใต้ ตั้งแต่ประจวบคีรีขันธุ์ลงไป และในแถบที่มีป่าดงดิบเพราะมีไม้ยมหอม Toona ciliata ซึ่งเป็นไม้ที่อยู่ในวงศ์เดี่ยวกับมะฮอกกานี การทำลายรุนเเรงทำให้ยอดที่แตกใหม่หักและแห้งตาย มีผลให้ต้นเป็นพุ่มมียอดเป็นกระจุก และแคระแกรน ในปี พ.ศ. 2520 แปลงยมหอมที่สวนป่าลาดกระทิง ของบริษัทไม้อัดไทย จำกัด ถูกหนอนผีเสื้อทำลายมากจนถึงกับต้องทำลายแปลงยมหอมทิ้งทั้งหมด ที่ห้วยกุ่ม จังหวัดเชียงใหม่ พบทำลายยมหอมด้วย และที่หน่วยปรับปรุงต้นน้ำหลายแห่งที่ปลูกไม้ยมหอมและประสบปัญหา H. robusta เจาะยอดจนล้มเลิกการปลูกมะฮอกกานี และยมหอมมาตั้งแต่ปี 2521

ชีววิทยา

  ผีเสื้อมีขนาดกลางและลักษณะเช่น Pyralidae  ทั่วไป ปีกคู่หน้าสีน้ำตาลประขาวเล็กน้อย ปีกคู่หลังบางสีขาว ไม่มีเกล็ดสีน้ำตาลอย่างปีกคู่หน้า ขนาดกลางปีกเต็มที่วัดได้ 3.3 ซม. ด้านท้องของตัวหนอนมีสีนวล ด้านหลังสีเทา มีจุดสีดำ ปล้องละหลายจุด เมื่อเจาะอยู่ภายในยอดจะขับสารเหนียวเป็นใยทำให้ขุยที่ดันออกจากรูเกาะกันเป็นก้อนที่บริเวณปากรู ยอดที่ถูกเจาะจะหักและแห้งตายในเวลาต่อมา ยอดใหม่ก็จะแตกออกมาแทนที่ในฤดูเดียวกัน และจะถูกหนอนเจาะอีกเป็นเช่นนี้ตลอดฤดูฝน ทำให้ต้นไม้ไม่โต การทำลายยอดจะเริ่มพบตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน

  หนอนเจาะยอดมะฮอกกานี  นี้นอกจากจะพบในออสเตรเลียและประเทศทางแถบเอเชียแล้ว ประเทศแถบร้อนอื่นๆ เช่น ในอัฟริกาใต้และอเมริกาใต้ก็มีแมลงนี้เช่นกัน ในประเทศแถบละตินอเมริกันมีถึง 4 Species คือ Hypsipyla grandella Zeller, H. dorsimacula Schaus, H. ferrealis Hampson , H. fluviatella Schaus สำหรับ H. robusta นั้นพบในอัฟริกา เอเซีย และออสเตรเลีย การปลูกมะฮอกกานีในหลายประเทศต้องล้มเลิกไปเพราะเเมลงนี้ แม้เเต่ในประเทศไทยเอง ซึ่งขณะนี้ไม่นิยมปลูกมะฮอกกานีและไม้ยมหอมในลักษณะของสวนป่าอีกต่อไป แต่แปลงที่มีอายุมากที่สุดที่ยังไม่พบการทำลายเลยคือที่หน่วยงานจัดหาและทดลองเมล็ดพันธุ์อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี ของบริษัท ไม้อัดไทยจำกัด มีแปลงมะฮอกกานีอายุ 9 ปี ในพื้นที่ 15 ไร่ แต่ปลูกสลับกับไม้เลื้อย

การป้องกันกำจัด

  การพยายามใช้สารเคมี  ในหลายประเทศแต่ต้องประสบปัญหามากเพราะตัวหนอนเจาะอยู่ภายในยอดซึ่งมีเนื้อเยื่อค่อนข้างแข็ง ครั้งล่าสุดได้มีการปลูกพืชแบบผสมเข้ามาช่วย โดยปลูกมะฮอกกานี หรือยมหอมผสมกับพืชอื่นๆ ที่ไม่ได้อยู่ในวงศ์ Meliaceae ซึ่งได้ผล ทำให้การทำลายของนอนนี้ลดลงได้มาก และดูจะเป็นหนทางเดียวที่จะป้องกันแมลงชนิดนี้ ปัจจุบันกรมป่าไม้ได้กำลังทดลองปลูกยมหอมและมะฮอกกานีผสมกับต้นสัก ที่จังหวัดอุตรดิตถ์ และปลูกยมหอมพันธุ์ Cedrela odorata ผสมกับไม้กระยาเลยอีก 9 ชนิด ที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งได้เริ่มทดลองปลูกในฤดูฝนของปี 2525

  ในประเทศฝรั่งเศสมีนักวิทยาศาสตร์  ชื่อ George Bosson ได้คิดค้นสารเคมีหลายตัวเพื่อใช้ล่อผีเสื้อตัวผู้มาติดกับ กรมป่าไม้ได้รับเอกสารเคมีนี้มาทดลองเช่นเดียวกันโดยใช้อัตรา 1, 2 และ 5 มิลลิกรัม ไปทดสอบติดใส่กับดักชนิด sticky trap ที่สถานีวนกรรมงาว จังหวัดลำปาง โดยวางกับดักอยู่ 2 อัตราละ 2 คืนปรากฏว่าไม่มีผีเสื้อของ H. robusta เข้ามาติดกับเลย

  การป้องกันที่ดีที่สุด  ต้องดูแลต้นไม้ในช่วงระยะ 3 ปีแรกอย่างใกล้ชิดในระยะ ที่ต้นยมหอม หรือต้นมะฮอกกานีกำลังแตกยอดอ่อนต้องรีบพ่นยาทันทีในขณะที่ยังหาวิธีป้องกันกำจัดที่ดีที่สุดไม่ได้ให้ใช้ยาประเภทดูดซึมเช่น organ ที่ยอดทุก 15 วันในช่วงที่กำลังแตกยอดอ่อนหลายปีมาแล้วเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้เคยพบตัวหนอนนี้ตายเพราะถูกไส้เดือนฝอยทำลายที่จังหวัดเชียงใหม่ปัจจุบันกรมวิชาการเกษตรได้มีการเพาะขยายพันธุ์ไส้เดือนฝอยเพื่อใช้กำจัดหนอนผีเสื้อซึ่งกรมป่าไม้กำลังจะนำมาลองใช้กับหนอนผีเสื้อตัวนี้ด้วย


แหล่งที่มาของรูปภาพ : researchgate.net

Powered by MakeWebEasy.com